Menopauze

Wat is de menopauze eigenlijk?

De menopauze markeert het natuurlijke einde van de vruchtbare levensfase van een vrouw. Officieel spreken we van menopauze wanneer je 12 maanden na elkaar geen menstruatie meer hebt gehad – meestal gebeurt dit tussen de leeftijd van 45 en 55 jaar.

Maar de menopauze is geen momentopname – het is een geleidelijke overgang, beïnvloed door hormonale veranderingen, in het bijzonder een daling van oestrogeen en progesteron.

We delen deze overgang vaak op in drie fases:

1. Pre-menopauze: de hormoonspiegels beginnen te verschuiven, maar de menstruatiecyclus blijft nog regelmatig.
2. Perimenopauze: de aanloop naar de menopauze. De menstruatie wordt onregelmatiger en er kunnen symptomen optreden zoals opvliegers, stemmingswisselingen, slaapproblemen of veranderingen in energie en libido. Deze fase kan tot enkele jaren duren [1, 2].
3. Post-menopauze: deze fase start wanneer je een volledig jaar geen menstruatie meer hebt gehad. De hormoonspiegels stabiliseren op een lager niveau en het risico op gezondheidsproblemen zoals osteoporose en hartziekten stijgt [5].

De menopauze is een natuurlijk biologisch proces, maar kan ook vroegtijdig worden uitgelokt door medische behandelingen zoals chemotherapie of het verwijderen van de eierstokken [5].

Meer dan alleen opvliegers

De veranderingen tijdens de menopauze beperken zich niet tot het voortplantingssysteem. Schommelende en dalende oestrogeenspiegels hebben invloed op bijna elk systeem in het lichaam.

Mogelijke symptomen zijn onder andere:

• Slaapproblemen en nachtelijk zweten
• Stemmingswisselingen, angst of depressieve gevoelens [1]
• Moeite met concentreren (ook wel gekend als ’brain fog’) [1, 2]
• Gewichtstoename, vooral rond de buik [2]
• Gewrichtspijn of stijfheid [2]
• Veranderingen in libido of seksueel comfort [4]
• Vaginale droogheid en urineklachten [4, 6]

Meer dan klachten: langetermijneffecten op je gezondheid

Lage oestrogeenspiegels tijdens en na de menopauze kunnen een verhoogd risico geven op aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en osteoporose [5].

Daarom is een proactieve aanpak zo belangrijk – niet alleen gericht op symptoomverlichting, maar ook op langdurig welzijn. Een gezonde voeding, regelmatige lichaamsbeweging en niet roken vormen hierbij de basis.

Wat zijn je opties?

Het goede nieuws is, er bestaat heel goede ondersteuning:

• Bepaalde medicijnen of hormoontherapie (HRT) kunnen helpen om symptomen te verlichten en gezondheidsrisico’s te verminderen. Dit gebeurt altijd in overleg met je arts [6].
• Levensstijlveranderingen maken echt een verschil. Een evenwichtige voeding, voldoende beweging, goede slaaphygiëne en stressreductie dragen bij aan een stabiel hormonaal evenwicht en algemeen welzijn.
• Krachttraining is één van de krachtigste hulpmiddelen voor vrouwen tijdens en na de menopauze. Door de daling van oestrogeen stijgt het risico op botontkalking, spierverlies (sarcopenie) en instabiliteit, wat de kans op vallen, breuken en verminderde mobiliteit vergroot [7].

Waarom krachttraining?

2 tot 3 keer per week aan kracht- of weerstandstraining doen, kan helpen om [7]:

• De botdichtheid te behouden of verbeteren, wat het risico op osteoporose en breuken vermindert
• Spiermassa te behouden en op te bouwen, wat de stofwisseling en het evenwicht ondersteunt
• De lichaamshouding en gewrichtsfuncties te verbeteren, wat dagelijkse activiteiten vergemakkelijkt en pijn kan voorkomen
• Het mentale welzijn te versterken, met minder angst of somberheid en meer zelfvertrouwen
• De cardiovasculaire gezondheid te bevorderen, vooral in combinatie met aerobe beweging

Bij Waves begeleiden we vrouwen in de menopauze zowel in onze Clinical Gym als in de Pilatesstudio. Of je nu gericht aan kracht wil werken, je bekkenbodem wil versterken of liever kiest voor zachte, bewuste beweging – ons multidisciplinair team staat klaar om je te begeleiden, op een manier die afgestemd is op jouw lichaam en jouw noden en doelen.

Laten we er meer over praten

Eén van de grootste uitdagingen tijdens deze levensfase is het gebrek aan openheid. Veel vrouwen voelen zich onvoorbereid, niet begrepen of weten niet waar naartoe. Bij Waves willen we het taboe doorbreken en ruimte creëren voor eerlijke, toegankelijke gesprekken over menopauze en ouder worden.

Benieuwd hoe beweging en holistische zorg jouw menopauzale transitie kunnen ondersteunen? Je bent warm welkom. Voor een individueel intakegesprek, een gerichte groepsles of gewoon een babbel – voel je welkom om uit te reiken via hello@wavesleuven.be of neem contact met ons op via de website

Auteur: Femke Rits    

Disclaimer: Deze site kan en zal geen medisch/gezondheidsadvies bevatten. De medische/gezondheidsinformatie is uitsluitend bedoeld voor algemene informatieve en educatieve doeleinden en is geen vervanging voor professioneel advies. Daarom raden wij u aan om, voordat u actie onderneemt op basis van dergelijke informatie, de juiste professionals te raadplegen.

Referenties

1. Badawy, Y., Spector, A., Li, Z., & Desai, R. (2024). The risk of depression in the menopausal stages: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 357, 126–133. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.04.041

2. Fang, Y., Liu, F., Zhang, X., Chen, L., Liu, Y., Yang, L., … & Li, Z. (2024). Mapping global prevalence of menopausal symptoms among middle-aged women: A systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 24, 1767. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19280-5

3. Capel-Alcaraz, A. M., García-López, H., Castro-Sánchez, A. M., Fernández-Sánchez, M., & Lara-Palomo, I. C. (2023). The efficacy of strength exercises for reducing the symptoms of menopause: A systematic review. Journal of Clinical Medicine, 12(2), 548. https://doi.org/10.3390/jcm12020548MDPI

4. Wasnik, V. B., Acharya, N., & Mohammad, S. (2023). Genitourinary syndrome of menopause: A narrative review focusing on its effects on the sexual health and quality of life of women. Cureus, 15(11), e48143. https://doi.org/10.7759/cureus.48143Semantic Scholar+4OUCI+4IJRCOG+4

5. Shuster, L. T., Rhodes, D. J., Gostout, B. S., Grossardt, B. R., & Rocca, W. A. (2010). Premature menopause or early menopause: Long-term health consequences. Maturitas, 65(2), 161–166. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2009.08.003SAGE Journals+6Water for Health+6Mayo Clinic+6

6. Faubion, S. S., Sood, R., & Kapoor, E. (2017). Genitourinary syndrome of menopause: Management strategies for the clinician. Mayo Clinic Proceedings, 92(12), 1842–1849. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2017.09.003ResearchGate+7e-jmm.org+7Mayo Clinic+7

7. Capel-Alcaraz, A. M., García-López, H., Castro-Sánchez, A. M., Fernández-Sánchez, M., & Lara-Palomo, I. C. (2023). The efficacy of strength exercises for reducing the symptoms of menopause: A systematic review. Journal of Clinical Medicine, 12(2), 548. https://doi.org/10.3390/jcm12020548MDPI