Beweging en gezondheidsproblemen bij jonge vrouwen

Endometriose

Eenvoudig gezegd is endometriose een chronische gynaecologische aandoening waarbij cellen die lijken op het baarmoederslijmvlies ook buiten de baarmoeder terug te vinden zijn. Dit treft niet enkel de bekkenregio, maar heeft ook een impact op het zenuwstelsel, wat kan leiden tot centrale sensitisatie van pijn [2]. Met andere woorden: het brein en ruggenmerg reageren overgevoelig op pijnprikkels.

Endometriose treft wereldwijd ongeveer 5 tot 10% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd (ongeveer 176 miljoen vrouwen). De klinische symptomen variëren en kunnen bestaan uit bekkenpijn (50–80%), vruchtbaarheidsproblemen (50%), menstruatiepijn en mentale klachten zoals angst of depressie (tot wel 87%) [3]. Gelukkig is er de laatste jaren steeds meer aandacht en onderzoek naar endometriose. Hierdoor groeit onze kennis over deze aandoening en vooral over hoe we ze kunnen behandelen en begeleiden.

Onderzoek toont aan dat beweging een waardevol hulpmiddel kan zijn in het verlichten van symptomen bij endometriose, met name op vlak van levenskwaliteit en pijnverlichting [4]. Het is echter belangrijk dat dit op een afgestemde manier gebeurt. Een te intensief bewegingsprogramma (zoals zware krachttraining of sprinten) kan een overgevoelig zenuwstelsel verder overprikkelen. Sommige studies rapporteren zelfs negatieve effecten van zulke trainingsvormen op vrouwen met endometriose [5].

Daarom is het belangrijk om samen te werken met een professional die gespecialiseerd is in oefentherapie bij endometriose. Zo kan er gezocht worden naar een vorm van beweging die aansluit bij jouw lichaam, jouw doelen en jouw dagelijkse leven.

Dit verklaart ook waarom bewegingsvormen zoals Pilates, met een sterke focus op bewust bewegen en het verbinden van lichaam en geest, vaak zulke positieve effecten hebben bij vrouwen met endometriose. Vanuit onze klinische ervaring merken we hoe belangrijk het is om rust, veiligheid en vertrouwen in beweging terug te vinden — en van daaruit stap voor stap op te bouwen, zodra jij en je lichaam daar klaar voor zijn.

Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)

PCOS is een endocriene* aandoening die naar schatting voorkomt bij 9,2% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd [6]. Symptomen kunnen sterk variëren en omvatten onder andere schommelingen in de menstruatiecyclus, vruchtbaarheidsproblemen, acne, overmatige haargroei op gezicht en lichaam, haaruitval, en gewichtstoename (vooral rond de buikstreek). Vrouwen met PCOS hebben bovendien een verhoogde kans op het ontwikkelen van type 2 diabetes, hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker [7]. Ook op mentaal vlak kan PCOS een grote impact hebben, met verhoogd risico op depressie en angstklachten [8].

Kortom, PCOS is een complexe en chronische aandoening die meerdere systemen in het lichaam beïnvloedt en een grote invloed kan hebben op je levenskwaliteit.

Beweging blijkt een krachtig hulpmiddel te zijn in het aanpakken van verschillende symptomen én ook risicofactoren die gepaard gaan met PCOS. Positieve effecten zijn aangetoond op vlak van gewichtsbeheer, insulinegevoeligheid, vetprofiel in het bloed, bloeddrukregulatie, mentale gezondheid en algemene fitheid [9]. Meer en meer onderzoek toont aan dat krachttraining met een matige tot hoge intensiteit effectiever is dan louter aerobe training (zoals lopen of fietsen) in het beheersen van PCOS-gerelateerde klachten [9].

En nu? Waar kan je terecht?

Samengevat weten we dat beweging belangrijk is voor alle vrouwen. Maar steeds vaker tonen onderzoeken aan dat gezonde bewegingsgewoontes ook een grote meerwaarde kunnen betekenen voor vrouwen met specifieke gezondheidsproblemen. In deze blog gaven we een korte introductie over twee vaak voorkomende aandoeningen bij jonge vrouwen: endometriose en PCOS, en hoe beweging een waardevolle rol kan spelen in het beheersen van de symptomen.

We benadrukten ook hoe belangrijk het is om samen te werken met een expert in oefentherapie die vertrouwd is met deze aandoeningen en vertrekt vanuit een biopsychosociaal perspectief. Een aanpak dus die niet alleen kijkt naar je medische klachten, maar ook rekening houdt met jouw persoonlijke doelen, je lichaam, je levensstijl en je omgeving.

* Het endocriene systeem is een boodschappennetwerk in ons lichaam, waarbij verschillende klieren samenwerken om hormonen vrij te maken die allerlei lichaamsfuncties reguleren. Deze regeling start in de hypothalamus, een deel van je hersenen. Voor een diepgaandere uitleg over hoe beweging een invloed kan hebben op je hormonen, verwijzen we graag naar een eerdere blog geschreven door Katina ‘De neurofysiologie achter lichaamsbeweging’

Auteur: Katina McCulloch
Co-founder en directeur bij Waves

Disclaimer: deze website bevat geen medisch of gezondheidsadvies. De informatie die hier gedeeld wordt, dient uitsluitend ter algemene informatie en educatieve doeleinden, en vervangt geenszins professioneel advies. Voor je actie onderneemt op basis van deze informatie, raden we aan om steeds contact op te nemen met een gekwalificeerd zorgverlener.

Referenties

$[1]$ EuroHealthNet. (2023). Young women’s health priorities in Europe. https://eurohealth.ie/wp-content/uploads/2023/10/Young-Womens-Health-Priorities-in-Europe.pdf

$[2]$ Taylor, H. S., Kotlyar, A. M., & Flores, V. A. (2021). Endometriosis is a chronic systemic disease: Clinical challenges and novel innovations. The Lancet, 397(10276), 839–852. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)00389-5

$[3]$ Li, L., He, M., Zhu, X., Wei, Y., & Lu, Y. (2024). Global burden of endometriosis: Trends in prevalence from 1990 to 2019. Lancet Regional Health – Western Pacific, 42, Article 100878. https://doi.org/10.1016/j.lanwpc.2024.100878

$[4]$ Xie, M., Qing, X., Huang, H., Zhang, L., Tu, Q., Guo, H., et al. (2025). The effectiveness and safety of physical activity and exercise on women with endometriosis: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 20(2), e0317820. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0317820

$[5]$ Dağ, Z. Ö., Güngör, S., Karahan, N., & Şimşek, T. (2022). The effects of exercise on pain perception in women with endometriosis: A systematic review. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 101(7), 686–696. https://doi.org/10.1111/aogs.14169

$[6]$ Salari, N., Nankali, A., & colleagues. (2024). Global prevalence of polycystic ovary syndrome in women: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Archives of Gynecology and Obstetrics.

$[7]$ World Health Organization. (n.d.). Polycystic ovary syndrome [Fact sheet]. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/polycystic-ovary-syndrome

$[8]$ Tabatabaeian, M., Roozitalab, M., Najafabadi, M. M., et al. (2024). Psychosocial aspects of polycystic ovary syndrome: A narrative review. Frontiers in Psychology, 15, Article 10823298. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.10823298

$[9]$ Benham, J. L., Yamamoto, J. M., Friedenreich, C. M., Rabi, D. M., & Sigal, R. J. (2020). Exercise training and reproductive function in women with polycystic ovary syndrome: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Physiology, 11, Article 606. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.00606